Tabula Rasa?

Zondagavond kijk ik als toevallig, naar een televisieprogramma waarin de hoofdrolspeelster aan geheugenverlies lijdt na een ongeval. Het spreekt me zeer aan ten eerste omdat ik de vrouwelijke actrices in de serie enorm apprecieer; ten tweede omdat dit precies hetzelfde is wat mijn man is overkomen (door een andere oorzaak) enkele jaren terug. Samen bekijken we het programma en hij zegt “Dat ben IK precies.” Ik knik, ik weet dat hij dit zich morgen ook niet meer zal herinneren.

Vreemd hoe dit begrip mijn zondag heeft beïnvloed. ’s Namiddags immers zag ik mensen het huis van mijn recent overleden vader leeg maken en opeens werden door de zoldervenster houten latten naar beneden gegooid. Ik schrok even, dit was Tabula Rasa voor mij op de werkvloer. Deze latten maakten deel uit van een teamspel waarmee ik als coach meerdere teams observeerde op vlak van leiderschap, samenwerking en interne communicatie. Tabula Rasa, gedaan ermee. Ik was in shock. Wat een verdriet dat dit opeens werd stuk gegooid.
Na enkele uren begreep ik wat een kans ik hier kreeg om met nieuwe verfrissende ideeën te starten. Ik werd gewoon een handje geholpen door de werkers. Want zelf had ik het tot nu toe niet durven doen.

Tabula Rasa is Latijn voor ‘schone lei, onbeschreven blad’. Het begrip werd voor de eerste keer gebruikt door Aristoteles, daarna door Thomas van Aquino, Descartes en in de modernere tijden door Chomsky e.a. Voor mij betekent het “een nieuw begin, het oude achterlaten”. Voor mij kan tabula rasa onverwacht en onbewust plaats vinden (op het eerste niveau), zoals bij voorbeeld door een ongeluk, een overlijden. Dan blijven de nabestaanden en omstaanders achter met erg emotionele wonden.
Ik meen echter dat Tabula Rasa ook verwacht en bewust plaats kan vinden (op het tweede niveau). Wanneer je bewust afscheid neemt/moet nemen van oude gewoonten, die je niet verder helpen ontwikkelen in het NU. En dan nog blijf jijzelf en blijven vaak ook jouw omstaanders achter met erg emotionele wonden.

Heel deze Tabula Rasa-gedachte brengt mij bij de organisatie waar ik vorige week een workshop begeleidde als coach. De Raad van Bestuur dwong door gebeurtenissen in de organisatie om Tabula Rasa te maken met negatieve gewoontes. Het was geen kwestie van niet willen of niet kunnen, het was van moeten. Dit gebeurde uiteraard met de focus op de positieve ontwikkeling. Met Elisabeth Kübler-Ross in het achterhoofd wist ik dat dit voor sommigen als een shock zou overkomen, net zoals ik mijn houten latten door het raam naar beneden zag gooien. Het zien van de kansen door deze Tabula Rasa was voor sommigen nog een brug te ver. Zij zullen pas door kleine acties ervaren welke voordelen het zal opleveren op termijn. Maar diep in hen loeren ook de valkuilen, de emotionele wonden, die als hamertjes in het hoofd, telkens opnieuw zullen oplaaien en hen zullen trachten te dwingen om het verleden te koesteren. Tabula Rasa alleen met acties uitgevoerd, werkt niet; Tabula Rasa werkt wel als naast deze kleine acties ook meer dan aandacht geschonken wordt aan de emotionele wondes.

Wat een uitdaging voor teamcoaches, leidinggevenden, directeuren op de werkvloer!
Vraag wat ik voor jou hierbij kan betekenen op karina@karinaverhoeven.com.

Share This